İsveç, Finlandiya, Litvanya ve Letonya'dan araştırmacılar, Baltık Denizi'ndeki ilaç kaynaklı kirliliğin yalnızca kıyıdaki arıtma tesisleriyle çözülemeyeceği görüşünde birleşiyor. Dokuz ülkeyle çevrili, yarı kapalı yapısı nedeniyle kırılgan olan Baltık, dünyanın en kirli denizleri arasında sayılıyor.
Uppsala Üniversitesi Eczacılık Fakültesi'nden araştırmacı Marmar Nekoro, konunun "sadece atık su arıtımı meselesi" olmadığını, ilacın yaşam döngüsünün tamamına bakılması gerektiğini söylüyor. Nekoro'ya göre bir ilaç alındığında vücut hepsini emmiyor; bir kısmı, hatta çoğu vücuttan atılıyor. Epilepsi ve bipolar bozukluk tedavisinde kullanılan karbamazepin Baltık'ta defalarca tespit edildi ve Nekoro'nun aktardığına göre bu maddenin yarısının parçalanması yaklaşık üç buçuk yıl sürüyor.
Önlem reçeteyle başlıyor
Araştırmacılar, kirliliğin bir bölümünün çok daha erken aşamada önlenebileceğini belirtiyor: ilacın yazıldığı anda ve kullanılmayan kutuların çöpe değil eczaneye iade edildiği noktada. Bu, hastalardan ilaçlarını bırakmalarını istemek anlamına gelmiyor. Vilnius Üniversitesi'nden Kristina Garuolienė, sucul ortamlarda saptanan ağrı kesici diklofenak gibi bazı ilaçlar için alternatiflerin değerlendirilebileceğini, hekimlerin ilaç seçerken çevreye zararlı olmayan seçeneği de düşünmesi gerektiğini ifade ediyor.
İlaçlar denize evlerden ve hastanelerden gelen atık sular, ilaç üretim tesislerinin deşarjları ve tarımsal yüzey akışlarıyla ulaşıyor; dışkıları toplanmayan evcil hayvanlar da katkıda bulunabiliyor. UNESCO ile Baltık Deniz Çevresini Koruma Komisyonu'nun on yıl önce yayımladığı rapora göre yalnızca arıtma tesislerinden her yıl yaklaşık 1.800 ton ilaç Baltık'a karışıyor. Çoğu tesis, ilaç kalıntıları için tasarlanmış dördüncü arıtma aşamasına henüz sahip değil.
Projeyi yürüten Uppsala Üniversitesi profesörü Björn Wettermark ise asıl kaygının insanların suda yüzerek zarar görmesi değil, denizdeki hedef dışı canlılar ve antimikrobiyal direnç olduğunu belirtiyor.
Yorumlar yükleniyor…